{"id":6923,"date":"2024-10-11T14:22:47","date_gmt":"2024-10-11T12:22:47","guid":{"rendered":"https:\/\/giellavahkku.org\/?p=6923"},"modified":"2024-10-23T21:35:29","modified_gmt":"2024-10-23T19:35:29","slug":"sprak-er-helse","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/giellavahkku.org\/sme\/sprak-er-helse\/","title":{"rendered":"-Gielas lea dearvva\u0161vuohta\u00a0"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>S\u00e1megiella ii leat du\u0161\u0161e giella, muhto rahp\u00e1 oadjebasvuo\u0111a uvssaid go s\u00e1megielat pasienta mann\u00e1 doakt\u00e1ra lusa ja beassa hupmat eatnigiela. N\u00e1 oa\u017e\u017eu buoret veahki.\u00a0<\/strong>\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p>\u00c1nne L\u00e1jla Westerfjell Kalstad lea Guovdageainnu suohkandoavttir ja oaivvilda s\u00e1megiela dehala\u017e\u017ean sihke ovttaskas olbmui ja servodahkii<strong>.\u00a0<\/strong>\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; Giella guosk\u00e1 dasa gii don leat ja mo duinna lea. Oaidnit ahte sidjiide geat leat mass\u00e1n giela v\u00e1ikkuha identitehtai ja de maidd\u00e1i \u010duohc\u00e1 dearvva\u0161vuhtii.\u00a0\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p><em><strong>-Manne lea eatnigiella deh\u00e1la\u0161 go gulahall\u00e1 s\u00e1megielat pasientaidguin?\u00a0<\/strong>\u00a0<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; Diehttalas go olmmo\u0161 lea buohcci dahje v\u00e1ttis dilis, de d\u00e1rbba\u0161a gulahallat oadjebas gielain vai dieht\u00e1 ahte dat mii daddjo lea riekta. Dat guosk\u00e1 sihke doakt\u00e1rii ja pasientii. Vuohtan go besset s\u00e1m\u00e1stit, pasienttat eanet oadjebasat ja ollisla\u0161 gova muitalit go eai \u010diegat go lea luohtteva\u0161vuohta. Go beassa hupmat ie\u017eas giela, bohtet eanet dovddut ovdan. Go muitala lea b\u00e1v\u010d\u010das, de lea lunddola\u0161 maid muitalit baluid birra mat gusket dasa, \u010dilge Westerfjell Kalstad.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-sizing-large\"><strong>Buoret gulahallan<\/strong>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Westerfjell Kalstad muitala ahte ie\u0161 maid buorebut gulahall\u00e1 pasienttain go ii \u0161atta nu teknisk go doavttir beassa l\u00e1gat s\u00e1megielat pasienta go ipmirda kultuvrra ja \u010d\u00e1tnosiid. Jus lea v\u00e1ileva\u0161 kulturipm\u00e1rdus, de s\u00e1htt\u00e1 nu geavvat ahte visot r\u00e1vvagat eai heive.\u00a0\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; R\u00e1vvagiid ferte heivehit \u00e1lbmogii ja sin d\u00e1biide. Ii d\u00e1ppe (Guovdageainnus) heive ovdamearkkadihte boarr\u00e1siid r\u00e1vvet h\u00e1rjehallanguovdd\u00e1\u017eis finadit. Eai sii leat h\u00e1rjanan dakk\u00e1riidda ja eai d\u00e1ppe leat seamma f\u00e1laldagat go stuor\u00e1t b\u00e1ikkiin.\u00a0\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-sizing-large\"><strong>&#8211; V\u00e1rala\u0161 jus ii ipmir<\/strong>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>-Mii s\u00e1htt\u00e1 d\u00e1hp\u00e1huvvat jus pasienta ii beasa \u010dilget \u00e1\u0161\u0161iid eatnigillii?\u00a0<\/em>\u00a0<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; V\u00e1rala\u0161 \u00e1\u0161\u0161it s\u00e1httet d\u00e1hp\u00e1huvvat, jus d\u00e1vda ii boa\u0111e ovdan go ii gulahala. S\u00e1htt\u00e1 v\u00e1rala\u0161 go heahte-guovdd\u00e1\u017eis (AMK) eai \u00e1lo huma s\u00e1megiela. Ear\u00e1 ovdamearka lea jus pasientta lea o\u017e\u017eon diagnose go fitnan buohcciviesus, muhto ii leat ipmirdan mii lea daddjon go ii leat leama\u0161 oadjebas dillis iige arvan jearrat. Ii d\u00e1rbba\u0161 leat du\u0161\u0161e ahte eai ipmir giela. Go beasat hupmat s\u00e1megiela fuom\u00e1\u0161at\u00a0jearrat ear\u00e1 maid it fuom\u00e1\u0161an go d\u00e1rustit.\u00a0\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; D\u00e1rogiella r\u00e1hkada veaha g\u00e1ska ja dearvva\u0161vuohta lea per\u0161uvnnala\u0161. Go \u010dilgen s\u00e1megilli, de eanet gull\u00e1 sidjiide go lea l\u00e1gasvuohta die\u0111uide.\u00a0\u00a0\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-sizing-large\"><strong>V\u00e1lljii bargat s\u00e1mi guovlluin<\/strong>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>\u00c1nne L\u00e1jla v\u00e1llji fas f\u00e1rret Guovdageidnui muhtun j\u00e1gi \u00e1igi ja bargagoahtit doppe. Son dovddai ovddasv\u00e1stadusa m\u00e1hccat S\u00e1pmai. Ruovttub\u00e1ikkis hupm\u00e1 s\u00e1megiela juohke beaivvi bargoustibiiguin ja pasienttaiguin go leat measta du\u0161\u0161e s\u00e1megielat pasienttat.\u00a0\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p>-Deh\u00e1la\u0161 ahte sihke mun ja sii beassat gulahallat s\u00e1megilli. Die\u0111\u00e1n s\u00e1megielat doavttir lea hui m\u00e1vssola\u0161 s\u00e1megielat servodagas, ja add\u00e1 muinne hui ollu go beasan bargat s\u00e1pmela\u010d\u010daiguin. F\u00e1rrejin maid ruovttoluotta Guovdageidnui go h\u00e1lidin m\u00e1n\u00e1id oahppat s\u00e1megiela lunddola\u010d\u010dat s\u00e1mi birrasis.\u00a0\u00a0\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>-Maid jurdd\u00e1\u0161at s\u00e1megielaid boahtte\u00e1iggi birra?<\/em>\u00a0<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; Mun lean veaha\u0161 optimista go oaidnit ahte eanet ja eanet hupmet s\u00e1megiela. M\u00e1\u014bggas h\u00e1lidit eanet oahppat ja hupmat s\u00e1megiela. Jurdd\u00e1\u0161an lea buorre vuolgga. D\u00e1n \u00e1igge ollu nuorat gulahallet e\u014bgelasgillii, fertet muitit ahte s\u00e1megiela dilli lea ra\u0161\u0161i. Jus liv\u010d\u010de lunddola\u0161 \u010d\u00e1llit s\u00e1megillii nugo snapas ja mu\u0111ui sosiala mediain, de joatka\u0161ii \u00e1rgabeaivvegiellan. Vai s\u00e1megiella joatk\u00e1 ain gulahallangiellan fertet mii leat diehtomielala\u010d\u010dat, ja muittuhit m\u00e1n\u00e1ide ja nuoraide ahte sis lea maid ovddasv\u00e1stadus bisuhit s\u00e1megiela.\u00a0\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>S\u00e1megiella ii leat du\u0161\u0161e giella, muhto rahp\u00e1 oadjebasvuo\u0111a uvssaid go s\u00e1megielat pasienta mann\u00e1 doakt\u00e1ra lusa ja beassa hupmat eatnigiela. N\u00e1 oa\u017e\u017eu buoret veahki.\u00a0\u00a0 \u00c1nne L\u00e1jla Westerfjell Kalstad lea Guovdageainnu suohkandoavttir ja oaivvilda s\u00e1megiela dehala\u017e\u017ean sihke ovttaskas olbmui ja servodahkii.\u00a0\u00a0 &#8211; Giella guosk\u00e1 dasa gii don leat ja mo duinna lea. Oaidnit ahte sidjiide geat leat [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":85,"featured_media":6916,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-6923","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-uncategorized-sme"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/giellavahkku.org\/sme\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6923","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/giellavahkku.org\/sme\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/giellavahkku.org\/sme\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/giellavahkku.org\/sme\/wp-json\/wp\/v2\/users\/85"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/giellavahkku.org\/sme\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6923"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/giellavahkku.org\/sme\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6923\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7604,"href":"https:\/\/giellavahkku.org\/sme\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6923\/revisions\/7604"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/giellavahkku.org\/sme\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6916"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/giellavahkku.org\/sme\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6923"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/giellavahkku.org\/sme\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6923"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/giellavahkku.org\/sme\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6923"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}