Kielâoho ulmen lii pyerediđ sämikielâi sajattuv, já pyerediđ sämikielâi já sämikulttuur tubdâm ubâ siärváduvvâst. Eidu taan ohhoost kalgeh sämikielah kulluđ já oinuđ jyehi saajeest.

Kielâokko lii ohtsâšhaahâ pyehtiđ oovdân sämikielâid já luptiđ máátu tain ubâ siärváduvvâst. Priivaat já almolâš asâttâsah, iäláttâseellim, seervih já jieškote-uvlágán uásálisteeh puávdejuvvojeh pyehtiđ oovdân sämikielâid eidu taan ohhoost. Oovtâst mij väldip stuárráb ovdâsvástádâs sämikielâi kullumist, oinumist já kevttimist puoh siärvádâhsuorgijn.

Taažâ Sämitigge lii algâttâm Kielâoho já tot lii uási sii algâttâm Kielâluptim (Giellalokten) kielâstrategia.

Mondiet lii Kielâokko tehálâš?

Veikkâ lep aštum lappumist, te sämikielah ain pisoh. Sämikielâi lii ain tuáivu. Sämmilij kooskâst lii tiäđulâšvuotâ kielâst já kielâvaljimist, já eenâb já eenâb ulmuuh väljejeh servâđ sämikielâ kielâkurssáid, vâi puávtáččii finniđ kielâ maassâd, mon mii madduuh láá monâttâm. Kuávluin kost sämikielâ ij lah kevttum suhâpuolvâ teikkâ kyevti ääigi, te väldih tääl nuorâ rävisulmuuh sämikielâ maassâd já keččâleh várugávt sirdeđ tom ovdâskulij párnáidis. Uđđâ sämikielâlâš suhâpuolvâ šadda tääl.

Mij uáinip et stuorrâsiärvádâh sehe Taažâst, Suomâst já Ruotâst čäittih ain stuárráb kiddiistume já äŋgiruššâm sämikieláid, já sämmiliih täin riijkkâin tobdeh et sii kulttuur já kielâ lii ain pyerebeht tuhhiittum. Kiddiistume säämi siärvádâhân lii styeres, já äigi ohtsâš kielâäŋgiruššâmân ij puávtáččij leđe pyereeb.

Resursseh

Kielâriäiduh

Det finnes flere digitale språkverktøy som stavekontroll til både Windows og Mac, mobiltSämikielâ kielâriäiduh kávnojeh, tego stavâlistemriäidu sehe Windowsân já Macân, puállupevdi telefonân mast lii stavâlistemriäidu sehe Androidân já IOS:ân (iPhone já iPad), sänikirjeh já ennuv eres. Ele Divvun– siijđost keččâmin mii kávnoo sämikielâ kielâteknologiast.

10/20 bágo

10/20 Bago skjermbilde

Kielâoho ohtâvuođâst lii Taažâ Sämitigge puovtâdâm 10/20 bágo nommâsâš mobiilheiviittâs maid puáhtá viežžâđ Android teikkâ IOS puhelimân. Mobiilheiviittâsâst peesah uáiniđ, kuullâđ já luuhâđ 10/20 sääni sehe tave-, julev- já maadâsämikielân. Mobiilheiviittâs puáhtá kevttiđ škoovlâin já párnáikaardijn, mut tiäđust-uv meiddei priivaat elimist

Mobiilheiviittâsân lii Taažâ Sämitigge meiddei ráhtám kyehti plakaat, ohtâ mast láá 10 säännid tave-, julev- já maadâsämikielân já ohtâ mast láá 20 säännid. Plakatijd kaavnah täst vyelilist.

Tivvumohjelm

Puávtáh viežžâđ čäällimtärhistemriäidu MS Officen sehe Windowsân já Macân. Tot kávnoo sehe tave-, julev- já maadâsämikielâst.

Puállupevdi

Sehe telefonân já tiätumašinân puávtáh viežžâđ sämikielâ puállupeevdi. Täst uáináh eenâb tiäđuid maht viežah já  kiävtáh telefonpuállupeevdi . Täst uáináh eenâb tiäđuid maht viežah já kiävtáh tiätumaašinpuállupeevdi kiävtáh tiätumaašinpuállupeevdi. 

Saemesth

Taažâ Sämitigge raahtij ive 2013 lummâsänikirjáá kielâkampanja ”Sáámást Muin” ohtâvuođâst. Sänikirjááš lâi tárguttum nuoráid, já ulmen lâi suotâs vyevi mield hästiđ nuorâid sámástiđ vuosmuu teivâdmist, argâpeeivist já juhleest. Ulmuuh jyehi avveest perustškuottii kirjáást. Sänikirjeest ij lah mokkáás grammatiik, mutâ tast láá älkkees já ávhálâš fraasih. Kirjáást šoodâi nuuvt piivnoh et Sämitigge ive 2019 raahtij mobiilheiviittâs kirjáást. Mobiilheiviittâsâst lii jienâ mottoom saanijd já fraasijd. Mobiilheiviittâs heivee ulmuid kiäh halijdeh oppâđ váhá sämikielâ teikkâ oppâđ saanijd já fraasijd eres sämikielâin.

Sänikirjeh

Kaavnah sänikiirjijd maaŋgâin kielâin tääbbin:  http://dicts.uit.no/

Maht puávtáh servâđ?

Mij avžup keččâđ ohjelmist tábáhtuumijd moh tuu alda. Vääldi aainâs ohtâvuođâ jieijâd kuávlu kielâkuávdáin já koijâd sist iše kavnâđ tábáhtuumijd moh láá kielâohhoost. Mij avžup meiddei čuávvuđ kielâoho Facebook-siijđo ”Kielâoho/Gïelevåhkoe/Kielâoho/Samisk språkuke”, tobbeen uáináh ubâ Säämi uđđâsijd. Kielâohhoost lii meiddei jieijâs Instagram ”giellavahkku” kuus almottuvvojeh fiilmah, koveh já uđđâseh ubâ oho.

Mij tuáivup et seervah Kielâoho kiäldulâš tábáhtussáid, ližžii tääl fyysilâš teikkâ digitaallâš tábáhtusah. Čääli sämikielân sosiaallâš mediast ubâ oho já pyevti oovdân mii mučis kollekielâid tun še.

Vuolgât jieijâd tábáhtus teehi

Postereh já koveh

Luođii já keevti tábáhtusâin almootmist!

Poster A3
Vuávámtiätuvuárkká
Facebook-paječaalâ
Facebook-tábáhtus
Logo
Snapchat-filtter

Puoh tiätuvuárháid puáhtá kevttiđ riijâht Säämi kielâoho tooimâi ohtâvuođâst.