Kielâoho ulmen lii pyerediđ sämikielâi sajattuv, já pyerediđ sämikielâi já sämikulttuur tubdâm ubâ ohtsâškoddeest. Eidu taan ohhoost kalgeh sämikielah kullojeh já uáinojeh jyehi saajeest.

Kielâokko lii ohtsâšhaahâ, main mij pyehtip oovdân sämikielâid já lasettep tai tubdâm oles ohtsâškoddeest. Priivaat já almos lájádâsah, finnoduvah, seervih já jieškote-uvlágán uásálisteeh puávdejuvvojeh pyehtiđ oovdân sämikielâid eidu taan ohhoost. Oovtâst mij väldip stuárráb ovdâsvástádâs sämikielâi kulluumist, oinuumist já kevttimist puoh siärvádâhsuorgijn.

Taažâ Sämitigge lii algâttâm Kielâoho já tot lii uási sii algâttem Kielâluptim (Giellalokten) kielâstrategia.

Mondiet lii Kielâokko tehálâš?

Veikkâ sämikielah láá lappumaštuu vyelni, te toh ain pisoh. Sämikielâin lii ain tuáivu. Sämmilij juávhust lii tiäđulâšvuotâ kielâst já kielâvaljiimist, já eenâb já eenâb ulmuuh väljejeh servâđ sämikielâ kielâkurssáid, vâi sij puávtáččii finniđ maassâd kielâ, mon mii maddâreh láá monâttâm. Kuávluin kost sämikielâ ij lah kevttum suhâpuolvâ teikkâ kyevti ääigi, te nuorâ rävisulmuuh väldih tääl sämikielâ maassâd já keččâleh várugávt sirdeđ tom ovdâskulij párnáidis. Uđđâ sämikielâlâš suhâpuolvâ šadda tääl.

Mij uáinip et ohtsâškodde sehe Taažâst, Suomâst já Ruotâst čäittih ain stuárráb perustume já äŋgiruššâm sämikieláid, já sämmiliih täin riijkâin tobdeh et sii kulttuur já kielâ láá ain pyerebeht tuhhiittum. Perustume säämi siärvádâhân lii styeres, já äigi ohtsâš kielâäŋgirušmân ij puávtáččii leđe pyereeb.

Resurseh

Kielâriäiduh

Sämikielâ kielâriäiduh, tego njuálguluuhâm, kávnojeh sehe Windowsân já Macân, puállupevdi, mast lii njuálguluuhâm sehe Android- já IOS-puhelimân (iPhone já iPad), sänikirjeh já ennuv eres. Ele Divvun– siijđost keččâmin, mii kávnoo sämikielâ kielâteknologiast.

10/20 bágo

10/20 Bago skjermbilde

Kielâoho ohtâvuođâst lii Taažâ Sämitigge puovtâdâm 10/20 bágo nommâsâš moobiilheiviittâs, mon puáhtá viežžâđ Android teikkâ IOS puhelimân. Moobiilheiviittâsâst tun peesah uáiniđ, kuullâđ já luuhâđ 10/20 säännid sehe tave-, julev- já maadâsämikielân. Moobiilheiviittâs puáhtá kevttiđ škoovlâin já párnáikaardijn, mut tiäđust-uv meiddei priivaat elimist

Moobiilheiviittâsân lii Taažâ Sämitigge meiddei ráhtám kyehti poster, ohtâ mast láá 10 säännid tave-, julev- já maadâsämikielân já ohtâ mast láá 20 säännid. Posterijd tun kaavnah täst vyelilist.

Tivvoomohjelm

Tun puávtáh viežžâđ čäällimtärhistemriäidu MS Officen sehe Windowsân já Macân. Tot kávnoo sehe tave-, julev- já maadâsämikielân.

Puállupevdi

Sehe telefonân já tiätumašinân puávtáh viežžâđ sämikielâ puállupeevdi. Täst tun uáináh eenâb tiäđuid, ete maht tun viežah já  kiävtáh puhelinpuállupeevdi . Täst tun uáináh eenâb tiäđuid maht viežah já kiävtáh tiätumaašinpuállupeevdi kiävtáh tiätumaašinpuállupeevdi. 

Saemesth

Taažâ Sämitigge raahtij ive 2013 lummâsänikirjáá kielâkampanja ”Sáámást Muin” ohtâvuođâst. Sänikirjááš lâi tárguttum nuoráid, já ulmen lâi suotâs vyevi mield hästiđ nuorâid sámástiđ vuosmuu teivâdmist, argâpeeivist já juhleest. Ulmuuh jyehi avveest peerustškuottii kirjáást. Sänikirjeest ij lah muálkkáás kielâoppâ, peic älkkees já ávhálâš fraasih. Kirjáást šoodâi nuuvt piivnoh et Sämitigge ive 2019 raahtij moobiilheiviittâs kirjáást. Moobiilheiviittâsâst lii jienâ motomáid saanijd já fraasijd. Moobiilheiviittâs heivee ulmuid kiäh halijdeh oppâđ váhá sämikielâ teikkâ oppâđ saanijd já fraasijd sämikielân.

Sänikirjeh

Tun kaavnah sänikiirjijd maaŋgâ kielân tääbbin:  http://dicts.uit.no/

Maht tun puávtáh servâđ?

Mij avžuuttep keččâđ ohjelmist tábáhtuumijd moh láá tuu alda. Vääldi aainâs ohtâvuođâ jieijâd kuávlu kielâkuávdážân já koijâd sist iše, vâi tun kaavnah tábáhtuumijd moh láá kielâohhoost. Mij avžuuttep meiddei čuávvuđ kielâoho Facebook-siijđo ”Kielâoho/Gïelevåhkoe/Kielâoho/Samisk språkuke”, tobbeen uáináh ubâ Säämi uđđâsijd. Kielâohhoost lii meiddei jieijâs Instagram ”giellavahkku”, mast mij almostittep fiilmâid, kuuvijd já uđđâsijd ubâ oho.

Mij tuáivup, et tun seervah Kielâoho jiäráskittee tábáhtussáid, ližžii toh fyysilâš teikkâ digitaallâš tábáhtusah. Čääli sämikielân sosiaallâš mediast ubâ oho já pyevti oovdân mii mučis kollekielâid tun še.

Vuolgât jieijâd tábáhtus teehi

Postereh já koveh

Luođii já keevti tábáhtusâin almootmist!